Türkiye'nin gözde turizm merkezlerinden biri olan Antalya'nın Kumluca ilçesi, tarihsel açıdan genç bir yerleşim yeri olarak bilinir. Ancak, bu verimli topraklarda Türklerden önce çeşitli kavimlerin ve devletlerin yaşadığı, bırakılan eserlerden anlaşılmaktadır. Antalya bölgesinin Anadolu Selçukluları tarafından Süleyman Şah zamanında fethedildiği bilinse de, Kumluca ve çevresinde Selçuklulardan kalma eserlere rastlanmamaktadır. Moğolların 1336'da Anadolu'dan çekilmesiyle başlayan beylikler döneminde, Hamitoğulları Beyliği'nin bir kolu olan Tekelioğulları yöreye hakim olmuştur. Yıldırım Bayezit döneminde ise bölge Osmanlı egemenliğine girmiştir.
Bu dönemlerde Kumluca'da yerleşik hayatın olmadığı, göçebe Türklerin yazları Elmalı ve Korkuteli yaylalarında, kışları ise Kumluca ve çevresinde geçirdikleri anlaşılmaktadır. Bugünkü Kumluca ilçesi sınırları içindeki bölge, o zamanlar Iğdırmağardıç veya Gardıç olarak bilinirdi. Kumluca'nın ilk yerleşimi, bataklık ve fundalık olan bu araziden ötürü, 1830'larda Sarıkavak adıyla bugünkü ilçe merkezinin 5 km doğusundaki tepelerde kurulmuştur.
Antalya'nın 1914'te bağımsız bir il olmasının ardından idari düzenlemelerle Iğdırmağardıç bucağı Kumluca ve Kemer diye ikiye ayrılmıştır. 1924'te Kuzca bucağının merkezi Gödene'ye (Altınyaka) taşınmış ve bugünkü Kumluca bucağı oluşturulmuştur. Kumluca, 1958'de Finike'den ayrılarak ilçe olmuştur.
TARİH ÖNCESİ ÇAĞLAR
Kumluca, ilkçağlardan beri Likyalılar, Fenikeliler, Romalılar ve Selimler gibi birçok kavim ve devletin yerleşim alanı olmuştur.
ADININ KÖKENİ
Kumluca'nın adının bir köylünün Gavur Deresi'nin batı kıyısındaki kumluk arazide yetiştirdiği karpuzlardan geldiği rivayet edilir. Bu karpuzların yetiştiği yerin adı, zamanla Kumluca olarak anılmaya başlanmıştır. Bugün ise Kumluca, cam ve plastik seralarda sebzecilik yaparak Türkiye'nin sebze ve narenciye ihtiyacının önemli bir kısmını karşılamaktadır.
COĞRAFİ KONUM
Kumluca, Antalya Körfezi'nin batı kısmındaki Teke Yarımadası'nda, Akdeniz ile Fethiye Körfezi arasında yer alır. Güneyinde Akdeniz, kuzeyinde Korkuteli, doğusunda Kemer, batısında Finike, batı ve kuzeybatısında ise Elmalı ilçeleri bulunmaktadır.
JEOLOJİK YAPI
İlçe merkezi, Alakır Çayı ile Gavur Deresi'nin dağlardan taşıdığı alüvyonlu bir ova üzerine kuruludur. Dağ köylerinde ise eğimli, hafif taşlı fakat verimli topraklar bulunur.
YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ
Kumluca, üç tarafı dağlarla çevrili, verimli bir ova üzerinde yer alır. Ovanın doğu uzantısında Mavikent kasabası ve altı köy bulunmaktadır. Kuzeydeki dağlar Beydağları'na kadar uzanır. Önemli dağları arasında Musa Dağları, Çatal Tepeler, Baldıranlı, Eren Dağı, Çömekli Dağı, Daz Dağı ve Teke Dağı yer alır.
AKARSULAR
İlçenin başlıca akarsuları, Finike ile sınırını oluşturan Alakır Çayı ve Salur köyündeki Akdağ'ın altından kaynaklanan Göksu'dur. Alakır Çayı, Beydağları'nın eteğindeki kaynaklardan beslenir ve bu çayın suları ile Kumluca ovası sulanır.
İKLİM
Kumluca'da tipik Akdeniz iklimi görülür. Yazları kurak ve sıcak, kışları ise ılık ve yağışlıdır. İlçe merkezine kar yağmazken, yüksek köylerde kışın kar yağar.
YAYLALAR
İlçe halkı yazı deniz kenarındaki obalarda veya yaylalarda geçirir. Hayvancılıkla uğraşanlar Beydağı, Akpınar ve Kırkpınar gibi yaylalara çıkar.
BİTKİ ÖRTÜSÜ
Kumluca'nın bitki örtüsü zengindir. Ormanlık alanlarda yapraklı ve ibreli ağaçlar, yüksek dağlarda ise ibreli türler hakimdir. Ovada portakal, limon, mandalina, zeytin, nar gibi meyve ağaçları yetiştirilir. Ayrıca, muz ve yüksek kesimlerde elma, şeftali, kayısı, fındık gibi meyveler de bulunur.
GELENEK-GÖRENEKLER
Mahalli oyunlar arasında teke zortlatması, yayla yolları, çiftetelli ve kırmızı gül oyunları yer alır. Deve güreşi ve geleneksel düğün törenleri de önemli kültürel etkinliklerdir.
MAHALLİ YEMEKLER
Mahalli yemekler arasında keşkek, arabaşı, höşmerim gibi yemekler bulunur. Bu yemekler genellikle toplu etkinliklerde yapılır.
İLÇENİN MİLLİ ÖRF VE ADET, GELENEK VE GÖRENEKLERİ
Bayram günlerinde çocuklar köy meydanında toplanır ve kilim üzerinde toplanan şekerleri paylaşır. Bayramda kırgınlıklar muhtar ve büyükler tarafından giderilir. Dağ köylerinde ekin ekme ve biçme imece usulü yapılır. Ova köylerinde ise seralara plastik örtü çekilirken yardımlaşılır.
MAHALLİ KIYAFETLER
Eskiden erkekler çakşır, kadınlar ise üç etek giyerlerdi. Günümüzde bu kıyafetler giyilmese de, kadınlar hala sandıklarında üç eteklerini saklar.
MAHALLİ EL SANATLARI
Erentepe köyünde çul, çuval, ihram gibi dokumalar yapılırken, seracılığın yaygınlaşmasıyla bu el sanatları azalmıştır. Kuzca köyünde tahta kaşık ve bıçak sapı, Adrasan köyünde ise hasır dokuma yapılmaktadır.
BÜYÜKLER VE KÜÇÜKLERİN EĞLENCE OYUNLARI
Uzun kış gecelerinde zekir oyunu oynanır. Çelik çomak, uzun eşek, birdirbir gibi oyunlar gençler arasında yaygındır.
EFSANELER
Tarihçi Homeros'un efsanesinde Kumluca'nın Yazır köyü sınırları içindeki Çıralı (Olympos) anlatılır. Efsaneye göre Bellerofon, Himera ejderhasını burada öldürmüştür. Çıralı'da bugün bile yerden çıkan yanıcı gazın tutuşması sonucu sürekli alevler görülmektedir.
GÜZÖREN KÖYÜ (SAVRUN) DE ULU KİŞİ
Yaklaşık 400-450 yıl önce Elmalı'da yaşayan "Dede" isimli ulu bir kişinin ölümünden sonra vasiyeti üzerine cenazesi kim tarafından kaldırılırsa o köye defnedilmiştir. Dede'nin iyi kalpli, herkese hayır dua eden bir kişi olduğu bilinmektedir.
20 Eylül 2007 |
Kumluca |
37192 kez okundu |
0 kez tavsiye edildi |
Kaynak: Bilinmiyor
Yorum Ekle
Benzer Haberler
Gelidonya Batığı: Genç Tunç Devrinin Deniz Ticareti Üzerine Yeni Bilgiler